CİMRİ - Moliere     

   İktisat oyuncuları 2003-2004 öğretim yılının ilk döneminde "Cimri" oyununu sergilemiştir. Cimri oyunu bizler için teknik ve tiyatral anlamda yeni ve keyifli bir yolculuk oldu. Moliere "Tartuffe" oyununun önsözünde komedyanın amaçlarından birinin, genel olarak insanlardaki kusurları özellikle çağımızdaki kusurları ortaya koymak olduğunu yazmaktadır. Moliere bütün yanlışların, kusurların ve güçsüzlüklerin güldürüyle düzeltilebileceğine inanır. Kişilerden topluma doğru uzanan bir eleştiri çizgisi hem tek tek oyunlarında, hem de genel oyun çizgisine yansır. İşte bu noktada bu oyun bizlerin hem kendimize hem de yaşadığımız olaylara ironik bir şekilde yaklaşmamızı sağladı. Moliere, 1622'de varlıklı bir ailenin çocuğu olarak Paris'te dünyaya gelir. 1643'te "Ünlü Tiyatro" adı altında kurulan kumpanyaya katılır. Moliere, Ünlü Tiyatro'ya adımını attığında tiyatro onun için bir meslek haline gelir ve bundan sonra pek çok zorlukla mücadele eder. İnişli çıkışlı dönemleri olmasına rağmen oyunlarından ve tarzından pek ödün vermez. 1644'te "Ünlü Kumpanya" büyük umutlarla açılır. Kumpanya bir süre sonra dağılmaya başlar. 1645'te tamamen iflas eder ve Moliere ve arkadaşları için taşrada dolaşmaktan başka çare kalmaz.. Grup 1659'da taşradan dönerek sarayda bir temsil verir. Aynı yıl Moliere tiyatrosuyla birlikte Paris'e yerleşir. Yazdığı ilk önemli ve ciddiye alınan komedyası "Gülünç Kibarlar" saray çevresinde tepkiyle karşılanır. 1673'te de son oyunundan sonra hayata veda eder. Moliere yazar olmanın yanı sıra döneminin en iyi komedya oyuncularından biridir. Ona göre oyuncunun görevi, oyunun niteliğini doğru bir biçimde ortaya çıkarmaya yardımcı olmaktır. 1672'de oyunculuk mesleğini bırakması koşuluyla kendisine Akedemi Üyeliği önerilmiştir. Moliere bunu "Kişisel çıkarlarım için ona çok şey borçlu olduğum ve sevdiğim mesleği aşağılayamam." diyerek teklifi geri çevirmiştir. Moliere halk şakalarını ve halk dilini saraya sokabilmiş bir yazardır. Aynı zamanda yine o dönemde trgedya Racine ve Corneille ile parlak dönemini yaşarken komediyi incelikli bir düzeye getirerek bayağı halk zevki olmadığını kanıtlamış, bunu yaparken de gerek bujuva kesimine gerekse aristokrat kesimine göndermeler yapmayı ihmal etmemiştir ki bunlar çoğu zaman sarayın oldukça tepkisini çekmiştir. Cimri'nin kaynağı Platus'un "Çömlek" adlı komedyasıdır. Ancak Moliere bu oyunu kendi gözlemleri, bakış açısı ve mizah anlayışıyla farklı bir boyuta taşımıştır. Harpagon aslında kendine has, döneminin insanıdır ama aynı zamanda evrensel bir kavramın da simgesidir. Moliere hemen hemen tüm oyunlarında olduğu gibi hem soyut hem de somut bir karakter yaratmıştır. Harpagon için para araç değil, hastalıklı bir amaca dönüşmüştür. Etrafındakilere, çocuklarına karşı tutumu oyunu şekillendirir.